Różne dziedziny naszego życia są dotknięte oddziaływaniem tzw. cyfrowego świata. Szkoła, nauka, zdrowie, bezpieczeństwo, polityka – wszystkie te sfery podlegają głębokim zmianom, ale niestety nie zawsze w tym kierunku, w którym powinno rozwijać się społeczeństwo i państwo demokratyczne. I coś z tym powinniśmy zrobić, zwłaszcza, że mamy coraz więcej danych z różnych badań naukowych. O wolności bycia w sieci i cyfrowej autonomii rozmawiano wczoraj i dziś podczas pierwszego Forum Cyfrowego Obywatelstwa w Warszawie.

W świecie, w którym odpowiedź pojawia się w kilka sekund, zmienia się sens uczenia się. Kilka dni temu uczestniczyłem w seminarium poświęconym wyzwaniom współczesnej szkoły i pracy nauczyciela. W trakcie rozmów wielokrotnie powracały pytania o zaangażowanie uczniów, o nadzieję w edukacji i o przyszłość szkoły. Pomyślałem wtedy, że zanim zaczniemy pytać o przyszłość edukacji, warto przyjrzeć się temu, w jakim środowisku poznawczym funkcjonują dziś uczniowie i studenci.

Nie tak dawno śnieżna zima z mrozami i gołoledzią, spowodowała, że w niektórych szkołach czasowo zawieszono zajęcia w szkołach i czasowo przywrócono zajęcia online. Tak jak w pandemii, tylko na znacznie mniejszą skalę, lokalnie. I na bardzo krótki czas. Można postawić pytanie czy wykorzystaliśmy naukę z pandemii. Teraz to czasowe kształcenie online to niczym przypominająca szczepionka. By utrwalić umiejętności. Obecna zima to przykład sytuacji kryzysowej i nieprzewidywalnej. Możemy spodziewać się różnych katastrof, czy to powodzi, czy nawet działań wojennych, fali upałów i wielu innych, trudnych do przewidzenia. Jak sobie radzimy w takich sytuacjach?

Co spowodowało, że na przestrzeni czterech lat pomiędzy badaniami PISA wzrosła tak bardzo niechęć uczniów do matematyki i obniżył się poziom umiejętności matematycznych? – na te pytania, biorąc na warsztat szkoły branżowe i techniczne, próbują odpowiedzieć twórcy raportu „Uwolnić potencjał! Bariery i możliwości w nauczaniu matematyki w szkołach branżowych i technicznych”.

Skończyłam filologię polską. Na studiach miałam literaturę dawną i współczesną, dydaktykę języka i literatury, wiedzę o uczniach ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, pedagogikę i psychologię, prawo oświatowe, a nawet zajęcia ze sztuki autoprezentacji – specjalnie szukałam swoich indeksów, żeby to sprawić. Byłam przygotowana do pracy nauczyciela języka polskiego. Ale nie do bycia wychowawcą…

Rewolucja cyfrowa z AI w roli głównej wymaga dziś szczególnej refleksji. Po pierwszych latach entuzjazmu związanego z używaniem generatywnych dużych modeli językowych w gospodarce, nauce i edukacji, przyszło jednak pewne otrzeźwienie - pojawia się więcej znaków zapytania. O różnych aspektach współżycia z AI w szeroko rozumianej edukacji rozmawiano podczas wystąpień i debat XVII edycji konferencji Lepsza Edukacja we Wrześni.