Słowa kształtują sposób, w jaki myślimy, czujemy i komunikujemy się z innymi. Słowem, które często zmienia brzmienie i intencje rozmówcy jest spójnik „ale”. W tym wpisie, jak można zamienić wypowiadane zdanie ze spójnikiem „ale”.
Kiedy mówimy „ale” wszystko przed tym spójnikiem zostaje przyćmione, przestaje mieć znaczenie. Na przykład, gdy powiemy: „Kocham cię, ale…” lub „To świetny pomysł, ale…”, to skupiamy się tylko na tym, co następuje po „ale”.
Przygotowujemy się na negatywną opinię, a pozytywna część znika. Jak unikać słówka „ale” i jego konsekwencji?
Weźmy przykład:
Wykonałeś fantastyczną robotę nad tym projektem, ale jest jeszcze pole do poprawy, można zamienić na dwa zdania: Wykonałeś fantastyczną robotę nad tym projektem. Jest jeszcze pole do poprawy. Wtedy oba komunikaty mają szanse być usłyszane.
„Ale” sygnalizuje kontrast lub sprzeczność. Mózg skupia się na wyjątku, a nie na regule i dlatego ważniejsze jest to, co następuje po spójniku „ale”.
Nie da się całkowicie wyeliminować „ale” z używanego słownika, czasami ten spójnik jest potrzebny. Na przykład w zadaniu: „Niebo jest niebieskie, ale robi się pomarańczowe o zachodzie słońca” jest to zmiana faktów, a nie osąd.
Problem pojawia się w rozmowach, gdzie „ale” wydaje się odrzuceniem udającym równowagę.
Można zastąpić „ale” wyrazami – i lub również. Na przykład: Doceniam Twój wysiłek i możemy poprawić kilka rzeczy, to zdanie proponuje współpracę.
Inny przykład: Dobra droga - również można wykorzystać inną.
„Ale” często jest używane, aby odwrócić uwagę, na przykład: Przepraszam, ale ty mnie zdenerwowałeś pierwszy, to nie są przeprosiny, to jest odwrócenie ataku. Można zdanie zastąpić innym: Przepraszam. Poczułem się zdenerwowany tym, co się stało, wtedy przeprosiny są bardziej autentyczne.
„Ale” jest nawykiem, który stosujemy najczęściej bezwiednie. Można pracować nad świadomym jego eliminowaniem. Warto zaobserwować, jak zmienia to rozmowę i relacje w klasie.
Notka o autorce: Danuta Sterna jest byłą nauczycielką matematyki i dyrektorką szkoły, ekspertką oceniania kształtującego. Współpracowała z Centrum Edukacji Obywatelskiej tworząc programy szkoleń i kursów. Jest autorką książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach, prowadzi też swoją stronę: OK nauczanie. Inspiracja artykułem R.Steve Keatinga z jego bloga.
