Krytyczna analiza warunków i sposobu realizacji nowej podstawy programowej dla szkoły podstawowej (wchodzącej w życie od 2026 r.) ukazuje dokument pełen skrajnych sprzeczności. Z jednej strony warunki te stanowią manifest nowoczesnej, empatycznej i zorientowanej na ucznia pedagogiki, odpowiadającej na realne kryzysy w polskiej edukacji (spadek poczucia przynależności, przeładowanie wiedzą encyklopedyczną).

Wszyscy, którzy interesują się losem rodzimej oświaty – niestety, zapewne tylko skromne kilka procent dorosłej populacji, i to wliczając nauczycieli – doskonale wiedzą, że lada moment wystartuje reforma „Kompas Jutra”. Niektórzy nawet wierzą w jej powodzenie, które ma ucieleśnić się w tym, że polska szkoła będzie – jak zapewnia ministra Nowacka – „wymagająca, ale przyjazna”, a w ogóle to „najlepsza na świecie”. Jest też grupa aktywnych sceptyków, głoszących, że zmiana jest źle pomyślana, przygotowywana w pośpiechu i nie rokuje osiągnięcia deklarowanych celów. Zdecydowanie najliczniejsi są jednak weterani walki i pracy w polskiej szkole – nauczyciele, którzy podchodzą do „Kompasu” obojętnie. Większość z nich wdrażała już niejedną reformę i wie, że piękne zapowiedzi nie wróżą żadnej istotnej zmiany w ich codziennej pracy. Co najwyżej, jeszcze więcej biurokracji, a na pewno wciąż marne zarobki.

Różne dziedziny naszego życia są dotknięte oddziaływaniem tzw. cyfrowego świata. Szkoła, nauka, zdrowie, bezpieczeństwo, polityka – wszystkie te sfery podlegają głębokim zmianom, ale niestety nie zawsze w tym kierunku, w którym powinno rozwijać się społeczeństwo i państwo demokratyczne. I coś z tym powinniśmy zrobić, zwłaszcza, że mamy coraz więcej danych z różnych badań naukowych. O wolności bycia w sieci i cyfrowej autonomii rozmawiano wczoraj i dziś podczas pierwszego Forum Cyfrowego Obywatelstwa w Warszawie.

Rewolucja cyfrowa z AI w roli głównej wymaga dziś szczególnej refleksji. Po pierwszych latach entuzjazmu związanego z używaniem generatywnych dużych modeli językowych w gospodarce, nauce i edukacji, przyszło jednak pewne otrzeźwienie - pojawia się więcej znaków zapytania. O różnych aspektach współżycia z AI w szeroko rozumianej edukacji rozmawiano podczas wystąpień i debat XVII edycji konferencji Lepsza Edukacja we Wrześni.

Inspiracją do niniejszych wywodów było spotkanie w Warszawie pt. Experience AI!, zorganizowane przez Fundację OFF School. Jednym z omawianych wątków było bezpieczeństwo w korzystaniu z narzędzi AI i antropomorfizacja urządzeń AI. Padło retoryczne pytanie, czy w konwersacji z aplikacjami AI używać grzecznościowych zwrotów typu dzień dobry, dziękuję. Zdania na sali były zróżnicowane.

Wczoraj odbyła się Gala Dnia Bezpiecznego Internetu, inaugurując już 22. obchody tego edukacyjnego święta. Cel tego projektu pozostaje niezmienny od lat - inicjowanie i propagowanie działań na rzecz bezpiecznego dostępu dzieci i młodzieży do zasobów internetowych, zaznajamianie rodziców, nauczycieli i wychowawców z problematyką bezpieczeństwa online oraz promocję pozytywnego wykorzystywania Internetu. A że technologia zawsze wyprzedza edukację – zdaje się co roku przybywa nowych wyzwań.