Tuż przed maturą ukazał się krótki raport zbierający głosy uczniów o trudnościach w przygotowaniach do egzaminu ósmoklasisty i matury oraz o tym, jakiego wsparcia najbardziej potrzebują. O potrzeby i oczekiwania na etapie przygotowań do egzaminów kończących etapy kształcenia zapytała uczniów firma Vulcan.

W bliskiej grupie brak reakcji rzadko jest neutralny. Łatwo odczytać go jako komunikat: „ignorujesz mnie”, „nie zależy ci”, „znikasz”. A relacje od zawsze były inwestycją: dawały wsparcie, poczucie przynależności, ochronę, dostęp do informacji. Ich utrata mogła realnie kosztować, dlatego mózg jest wyczulony na społeczne „długi” i sygnały zaniedbania więzi. Kiedy ktoś pisze, a Ty nie odpowiadasz, w tle potrafi uruchomić się napięcie: „czy teraz coś psuję?”, „czy ktoś się obrazi?”, „czy wypadnę z obiegu?”. Z drugiej strony, kiedy to Ty czekasz na odpowiedź, pojawia się podobny mechanizm: niepewność i brak domknięcia sprawiają, że myśl wraca do telefonu jak bumerang.

Nauczając nie zawsze musimy koncentrować się uzyskaniu poprawnego wyniku. Równie istotne w procesie uczenia się jest dochodzenie ucznia do prawidłowego rozwiązania. Zastanówmy się, dlaczego i jak można to robić w klasie.

28 kwietnia ministra Nowacka pochwaliła się w mediach społecznościowych: „Dziś odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o prawach i obowiązkach ucznia”. Mowa o 45 stronach pełnych prawniczego żargonu, na których zapisano powołanie do życia kolejnej biurokratycznej struktury w systemie edukacji, jaką ma być instytucja Rzecznika Praw Uczniowskich. Obligatoryjna na szczeblu krajowym, wojewódzkim oraz szkolnym. W istocie ustawa ta stanowi kolejny krok w kierunku paragrafizacji systemu edukacji - uczynienia z placówki oświatowej urzędu uwikłanego w dziesiątki procedur, mających w założeniu chronić dzieci i młodzież przed złą wolą i nieudolnością pedagogów. Poszerzy ona tylko pole, na którym ścierać się będą racje rodziców i nauczycieli, już teraz bardzo odległe i często rodzące konflikty.

Co naprawdę pokazuje „Diagnoza Młodzieży 2026”[1]? Dla mnie jest ona czymś więcej niż raportem o kondycji młodych ludzi. Czytam ją jako opis pęknięcia między światem, w którym dorastają uczniowie, a szkołą, która nadal próbuje organizować ich rozwój według logiki programu, kontroli i przewidywalności.