Pracuję w edukacji prawie 20 lat i cały czas rozmawiamy o tym, że szkoła powinna wyglądać inaczej. Jakiś czas temu zaczęłam się zastanawiać, kiedy dokładnie pojawiły się postulaty zmiany. A także po co i jakie. O tym, czy szkoła ma umacniać obowiązujące reguły i normy społeczne, czy raczej zachęcać do krytycznego myślenia; czy ma przekazywać wiedzę i umiejętności (a jeśli tak, to jakie), czy uczyć tradycji i kultury, zwyczajów i właściwego zachowania, ludzie zastanawiają się w zasadzie od starożytności.

Można powiedzieć, że na tę książkę czekałem blisko 40 lat. Ukończyłem kierunek nauczycielski, biologię w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Gdy rozpoczynałem pracę jako asystent, pełnymi garściami korzystałem z wiedzy i umiejętności wyniesionej ze studiów. Ale już od początku czułem niedosyt i szukałem czegoś nowego, bardziej adekwatnego.

W debacie o kompetencjach nauczyciela przyszłości coraz częściej pojawia się jeden, pozornie prosty wątek: dbanie o siebie. Troska o własny dobrostan nie jest dodatkiem do pracy pedagogicznej - jest jej fundamentem – sfrustrowany i zmęczony nauczyciel nie jest w stanie prowadzić efektywnej lekcji i organizować procesu nauki. Nie daje też dobrego przykładu uczniom. To właśnie kondycja psychiczna i emocjonalna osób pracujących z uczniami decyduje o jakości relacji w klasie i o atmosferze uczenia. Jak więc zadbać o siebie? I czy zadbanie o siebie w dzisiejszej szkolnej rzeczywistości to misja niemożliwa?

Zbliżają się święta, a po nich koniec I okresu, czyli podsumowanie niemal półrocznej pracy uczniów. To dobry czas na refleksję.

Rozpoczęłam swoją karierę z pasją i przekonaniem, że nauczyciel powinien mieć/znać wszystkie odpowiedzi. Z czasem poczułam, że coś w tym obrazie się nie zgadza. Coraz częściej wracałam do domu zmęczona, z poczuciem, że tracę kontakt z uczniami i że moja praca sprowadza się jedynie do wypełniania obowiązków. Myśl o odejściu ze szkoły pojawiała się coraz częściej.

Nauczyciel 2025 - jak jest? jak być może będzie? Jesteśmy bardzo dużą grupą zawodową - jedno na dwadzieścia pięć stanowisk pracy w Polsce to stanowisko nauczyciela. Jak w innych zawodach, średnia wieku rośnie - wciąż pracuje wielu nauczycieli w wieku emerytalnym, ale niepokoi to, że pojawia się niewielu młodych kandydatów do pracy w szkole. Dyrektorzy nieustannie szukają nauczycieli, którzy “załatają” wakaty, nawet już po rozpoczęciu roku szkolnego. Skąd takie małe zainteresowanie tym zawodem?