Większość nauczycieli ustala lub informuje uczniów o obowiązujących normach i regułach. Ale czy sama informacja wystarczy? Druga sprawa, to – deklaracja często nie pokrywa się z rzeczywistością. Jeśli np. nauczyciel zakłada i informuje uczniów, że każdy może pracować w swoim tempie, a potem robi test na czas, to intencje i życie się rozmijają.
Inny przykład tak zwanej pustej normy, to – „szanowanie się wzajemne”, a w rzeczywistości niereagowanie na zaczepki i agresywne zachowania uczniów wobec uczniów.
Nie wystarczy ustanowić normy; musimy ich również przestrzegać i egzekwować.
Kilka prostych rad, jak pracować z normami i regułami:
Wypracowania wspólnego zrozumienia norm
Nie wystarczy ustanowić normy. Uczniowie i nauczyciel muszą je wspólnie wypracować i zrozumieć – dlaczego są one ważne oraz co stanie się, gdy ktoś regułę złamie.
Monitorowanie
Powracanie do ustalonych norm, zastanowienie się, czy są przestrzegane oraz czy warto je dostosować do realnych warunków. Można pokusić się o samoocenę uczniów w sprawie przestrzegania norm.
Strażnik norm
W pracy zespołowej lub pracy całej klasy na lekcji można wyznaczyć ucznia, który pilnuje norm. Taka osoba ma prawo interweniować, a inne osoby powinny się podporządkować. Taką rolę można za każdym razem przydzielać innemu uczniowi.
Gotowość do zmiany norm lub tworzenia nowych
Wprowadzić zasadę, że normy mają służyć społeczności, dla której zostają ustalone. Można zmienić ustalone normy lub dodawać nowe, o ile będzie taka potrzeba.
Świętowanie
Warto od czasu do czasu podsumować poziom przestrzeganie norm i reguł. Można wtedy szczególnie docenić te osoby, które charakteryzują się wysokim poziomem przestrzegania ustalonych reguł. Docenienie powinno być konkretnie za coś i zgodnie z prawdą. Warto to zrobić na forum klasy.
Notka o autorce: Danuta Sterna – była nauczycielka matematyki i dyrektorka szkoły, ekspertka merytoryczna w programie Szkoła Ucząca Się (SUS) (prowadzonym przez CEO i PAFW), autorka książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach. Niniejszy wpis pochodzi z jej bloga w partnerskiej platformie Edunews.pl – www.osswiata.pl.
Inspiracja artykułem Geoff Krall, You established norms but did you teach them.
