Najlepsze uczelnie świata

Narzędzia
Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

Wszystkie znane rankingi, biorące pod uwagę różne kryteria dotyczące jakości pracy badawczej i dydaktycznej, pokazują ogromną przewagę uniwersytetów amerykańskich nad szkołami w innych częściach świata. Potwierdza to również publikowany tzw. ranking szanghajski. Niestety wśród 500 najlepszych uczelni znajdują się tylko dwa polskie uniwersytety.PHOTO: SXC.HU

Jedynie Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Warszawski znalazły się w Academic Ranking of World Universities 2008 – rankingu 500 najlepszych uczelni świata, publikowanego corocznie przez Shanghai Jiao Tong University. Polskie uniwersytety uplasowały się „tradycyjnie“ w czwartej setce (miejsca 303 - 401), potwierdzając tym samym słabą kondycję polskiego szkolnictwa wyższego (w ostatnich latach jedynie raz – w 2005 r. – w pierwszej pięćsetce znajdowały się trzy nasze uniwersytety).

W czołówce rankingu niezmiennie panują uczelnie amerykańskie: od samego początku Harvard (który wyprzedza kolejną uczelnię aż o 22,3%) Stanford i Berkeley. Tuż za nimi plasuje się pierwsza europejska uczelnia – Cambridge, następnym reprezentantem starego kontynentu jest Oxford, który zamyka pierwszą dziesiątkę uniwersytetów świata. Pierwsza uczelnia azjatycka – Tokio University zajmuje 19 miejsce. Jeżeli wziąć pod uwagę jedynie uczelnie europejskie, Brytyjczycy biją swoich kontynentalnych kolegów o głowę – zajmują miejsca medalowe, czwarte oddają uczelni technicznej z Zurychu, ale mocno trzymają się na pozycji 5. i 6. Wśród 100 najlepszych uczelni europejskich również zabrakło - niestety - instytucji polskiej.

Harvard od początku istnienia rankingu jest jego liderem. Skład pierwszej dziesiątki od 2005 roku właściwie się nie zmienia, ale warto odnotować, że w 2005 i 2006 roku europejski Cambridge zdetronizował Stanford, zajmując chlubną, drugą pozycję. Trzeba podkreślić, że najlepsze uczelnie europejskie z tradycjami wprawdzie osiągają porównywalne rezultaty pod względem liczby absolwentów noblistów do uczelni amerykańskich, ale za to, jeśli wziąć pod uwagę kryteria najbardziej aktualne, czyli Research Output (patrz niżej) to uniwersytety z Nowego Świata zostawiają daleko w tyle uczelnie europejskie.

University of CambridgeMetodologia rankingu szanghajskiego wzbudza kontrowersje, szczególnie na Starym Kontynencie, pełnym wielkich przegranych. Senat francuski proponuje, na przykład, utworzenie alternatywnego rankingu europejskiego, argumentując, że ranking szanghajski nie jest miarodajny, gdyż faworyzuje instytucje anglojęzyczne.

Jeżeli jednak sięgnąć do innych rankingów – okazuje się, że dominacja uczelni amerykańskich jest niepodważalna. Według rankingu THES-QS The Times w Stanach Zjednoczonych znajduje się 12  spośród 15 najlepszych uniwersytetów na świecie, według rankingu Newsweeka 15 z 20, według rankingu paryskiego 24 z 59, według rankingu Webometrics.info 68 ze 100, a według rankingu publikacji naukowych 170 z 500. Rośnie również ilość amerykańskich laureatów nagrody Nobla w ogólnej liczbie uczonych otrzymujących to wyróżnienie.

Uznaje się, że amerykański model szkolnictwa wyższego ma przewagę nad szkołami wyższymi w innych częściach świata, w tym również w Europie. Przewaga ta jest spowodowana przez następujące główne czynniki: sprawne zarządzanie przez wyspecjalizowanych menedżerów, skrócony czas dochodzenia do samodzielności pracowników badawczych i dydaktycznych, większą stabilność organizacyjną i finansową, koleżeńskie stosunki pomiędzy naukowcami i studentami, kształtujące postawy i charaktery, silne powiązanie z otoczeniem, w tym w szczególności z realną gospodarką (K. Pawłowski).

Głosy o konieczności zmiany modelu szkolnictwa wyższego w Polsce pojawiają się od dawna w mediach i debacie publicznej. Przykładowo, proponuje się konieczność zastąpienia w Polsce modelu pruskiego uczelni modelem anglosaskim (link). Ten pierwszy „powstał w XiX wiecznych Prusach jako instytucja służąca integracji narodowej i czystej nauce”, jest bardzo zinstytucjonalizowany i przeżył się już w swojej formule. Ten drugi powinien kształcić  „ludzi z nowymi pomysłami, nie bojących się ryzyka, przedsiębiorczych, społecznie zaangażowanych, rozumiejących rolę mobilności w rozwoju wiedzy…”

Mimo klęsk ponoszonych przez polskie uczelnie w rankingach międzynarodowych i odpływu znakomitych polskich naukowców do uczelni zagranicznych, do dziś nie doczekaliśmy się reformy szkolnictwa wyższego. Zadowalamy się coraz większą liczbą studentów. Być może jest tak, że środowiskom naukowym wcale nie zależy na zmianach na lepsze. Poprawa jakości kształcenia oznaczałaby przecież, że tysiące utytułowanych wykładowców musiałoby po prostu zacząć ciężko pracować, do czego raczej naukowcy nie są przyzwyczajeni. Inna ważna kwestia to wprowadzenie konkurencji w szkolnictwie wyższym – zrównanie w prawach i możliwości rozwoju uczelni prywatnych i publicznych, szybko wymusiłoby poprawę jakości kształcenia i zarządzania na dziesiątkach polskich uczelni.

W rankingu szanghajskim 2008 wzięto pod uwagę następujące kryteria:

Jakość edukacji (Quality of Education):
- Alumni (waga 10%) - liczba laureatów Nagrody Nobla i zdobywców Medalu Fieldsa wśród absolwentów uczelni, którzy otrzymali tytuł licencjata, magistra lub doktora na danej uczelni, przy czym kryterium ma różną wartość ze względu na okres przyznania nagrody.

Jakość uczelni (Quality of Faculty)

:
- Nagrody (waga 20%) dla pracowników uczelni - zdobywcy Nagrody Nobla i Medalu Fieldsa, nagrodzeni podczas pracy na uczelni (również tu wskaźnik ma różną wartość ze względu na okres przyznania nagrody). Jeśli zdobywca nagrody jest powiązany z więcej niż jedną instytucja, każdej z uczelni przyznawana jest odpowiednia część wartości; jeśli Nagroda Nobla została przyznana więcej niż jednej osobie, wartość jest dzielona w zależności od ilości zdobywców.
- Najczęściej cytowani (waga 20%) - najczęściej cytowani w publikacjach naukowych badacze w 21 kategoriach tematycznych.

Rezultaty badawcze (Research Output)
- N&S (waga 20%) - liczba artykułów opublikowanych w Nature and Science w latach 2003-2007

- Publikacje (waga 20%) - artykuły, które znalazły się w wykazie Science Citation Index-expanded i Social Science Citation Index w 2007. Brane są pod uwagę jedynie teksty w formie artykułów. Przy podliczaniu wyników instytucji, artykuły z Social Science Citation Index liczone są podwójnie.

Wynik per capita (Per Capita Performance)
- PCP (waga 10%) - wskaźnik uzyskany przez podzielenie wyniku z ww. kryteriów przez liczbę pełnoetatowych pracowników naukowych z danej uczelni.

Pełna lista 500 najlepszych uczelni świata według rankingu szanghajskiego dostępna jest na stronie http://www.arwu.org/

(Opr. własne i Newsletter Study in Poland)


Jesteśmy na facebooku

fb

Ostatnie komentarze

  • Written by Irena
    To wszytko nieprawda . Skąd te wnioski?
  • Written by Agnieszka Chomicka Bosy
    Świetny, prawdziwy tekst. Dziękuję!
  • Written by Edward Łagowski
    Bardzo dziękuję za ten artykuł i zawarte w nim pomysły. Na pewno niektóre z nich zastosuję.
  • Written by Robert Raczyński
    Zainteresowanych tym wątkiem pozamerytorycznym zapraszam na swój blog, gdzie jak się zdaje, Pan Pawe...
  • Written by Paweł
    Dziwię się, że Redakcja portalu edukacyjnego akceptuje używanie przez Autora języka pogardliwego wob...

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie