W ostatniej dekadzie sektor wyższej edukacji w Unii Europejskiej znacznie ewaluował. Wprowadzenie Procesu Bolońskiego czy Lifelong Learning Program spowodowało, że reformy i zmiany na uczelniach zachodzą szybciej, ale są też dużym wyzwaniem. Komisja Europejska w programie Learnovation stara się określić, jakie dalsze zmiany byłyby pożądane w ciągu najbliższych 15 lat.
W dokumencie Learnovation Vision Paper 3, zatytułowanym „Ponad i wewnątrz mostów z kości słoniowej”, znajdziemy postulaty dotyczące zmian w szkolnictwie wyższym, takich, aby uczelnie stały się idealnymi miejscami do studiowania. Są tu wymienione takie wyzwania, jak: łatwiejszy dostęp do studiowania, zwiększenie poziomu oferowanych zajęć oraz redukcja kosztów podjęcia studiów. Eksperci Komisji zgodnie stwierdzili, że każde z tych zadań można wykonać za pomocą powszechnie dostępnych technologii. Głównym obszarem działań jest zwiększenie efektywności nauczania poprzez wprowadzenie innowacyjnych i interaktywnych technologii oraz elastyczne dopasowanie tematów i poziomu zajęć do potrzeb studentów. W jaki sposób powinna przebiegać reforma nauki na wyższych uczelniach, by ich oferta była konkrecyjna i dostosowana do potrzeb studentów XXI wieku?
Po pierwsze, należy otworzyć uczelniane zasoby publikacji i badań naukowych tak, by były one powszechnie dostępne. Użycie nowoczesnego oprogramowania do przeglądania zbiorów, stworzenie pakietów e-learningowych, a przede wszystkim ułatwienie korzystania z nich osobom już nie studiującym, w znacznym stopniu umożliwi nam naukę przez całe życie.
Należy również w pełni zrealizować założenia Systemu Bolońskiego, jak chociażby EQF, tak aby ujednolicić system edukacji w Europie. Międzynarodowość w nauczaniu to naturalny skutek procesów globalizacji w ekonomi, a także multikulturowości spowodowanej ruchami migracyjnymi. Należy dobrze korzystać z tej różnorodności, bo poznawanie innych kultur to doskonały sposób na nieformalne nauczanie. Pomocnym narzędziem do sprawnego zarządzania ‘uczelnią otwartą na Europę’ są z pewnością nowoczesne technologie, które ułatwią administrowanie i zarządzanie ośrodkiem akademickim.
Najważniejszym zadaniem jest jednak dostosowanie sposobu nauczania i kierunków studiów na potrzeby społeczeństwa. Wciąż jest dużo do zrobienia w zakresie poznawania oczekiwań obecnych i przyszłych studentów, i w konsekwencji zwiększania efektywności ich nauki. Dużym wyzwaniem może okazać się pomysł zmiany sposobu nauczania na taki wykorzystujący edukacje poza-formalną czy nowoczesne technologie czy sieci społecznościowe. Dobrym rozwiązaniem jest też lepsze wykorzystanie zajęć warsztatowych, gdzie studenci będą mogli wykorzystać swoją kreatywność, prowadzić dyskusje i rozwijać umiejętności miękkie.
Europa potrzebuje nowoczesnego systemu szkolnictwa wyższego, w którym program będzie dostosowany do potrzeb studentów, a zajęcia będą opierać się na kreatywnych i innowacyjnych metodach nauczania uwzględniających nowoczesne zdobycze techniki. Absolwenci takich uczelni będą kompetentnie i kompleksowo wykształceni, a także w pełni przygotowani do pracy. Analizy Komisji Europejskiej dowodzą, że wszystkie kraje członkowskie mają jeszcze wiele do zrobienia.
Więcej na temat projektu: Learnovation Vision Paper 3 (PDF)
