Wiele lat temu, podczas szkolenia dla trenerów, zdałam sobie sprawę, że w porównaniu z nauczaniem uczniów, prowadzenie zajęć z dorosłymi jest znacznie bardziej zadbane od strony metodycznej. Pomyślałam wtedy, że każdemu nauczycielowi przydałoby się skończyć kurs trenerski, aby potem wykorzystać nowe umiejętności na zajęciach szkolnych.
Jakość szkolenia zależy w dużej części od trenera, a lekcji od nauczyciela. W tym wpisie podam kilka wskazówek dla trenera, aby jego szkolenie było efektywne i miało dobry odbiór. Zostaną one następnie „przerobione” na wskazówki dla nauczyciela.
A. Wskazówki dla trenera (inspiracja artykułem Thomasa Kramera):
Kontakt z uczestnikami
- Nawiązywanie kontaktu z jak największą liczbą uczestników.
- Włączanie się w prace grup, a w przypadku szkoleń online - odwiedzanie pokoi spotkań
- Odpowiadanie na pytania uczestników.
- Poruszanie się po sali, wykorzystywanie przestrzeni, aby utrzymać uwagę uczestników.
- W przypadku szkoleń online zachęcanie uczestników do włączania kamer, ale nie zmuszanie do tego.
Używanie pomocy
- Wykorzystanie w przekazie szkolenia grafiki, rysunku, obrazu.
- Zapisywanie pracy uczestników na plakatach.
- Tworzenie wizualnych podsumowań.
Monitorowanie
- Sondowanie opinii uczestników i sprawdzanie zrozumienia tematu.
- Przeprowadzanie ankiet i ewaluacji.
Dyskusje
- Angażowanie uczestników w wartościowe dyskusje.
- Zadawanie pytań prowokujących do myślenia i związanych z tematem.
- Zadawanie pytań otwartych, unikanie jedynej słusznej odpowiedzi.
- Ułatwianie rozmów między uczestnikami, zamiast samodzielnego odpowiadania uczestnikom.
Aktywne uczestnictwo
- Zbieranie opinii od wszystkich uczestników.
- Stosowanie głosowania.
- Zachęcanie osób milczących do zabrania głosu.
- Stosowania techniki „burzy mózgów”.
B. Wskazówki dla nauczyciela
Pomyślmy, że próbujemy przenieść te rozwiązania do nauczania w klasie. Jak te wskazówki mogłyby wyglądać, gdyby były skierowane do nauczyciela.
Kontakt z uczestnikami
- Nawiązywanie kontaktu i rozmowy z jak największą liczbą uczniów.
- Organizowanie pracy uczniów w grupach i asystowanie grupom.
- Odpowiadanie na pytania uczniów.
- Poruszanie się po sali, wykorzystywanie przestrzeni, aby utrzymać uwagę uczniów.
Używanie pomocy
- Posługiwanie się zdjęciami, obrazami, rysunkami, aby pogłebić przekaz.
- Zapisywanie rezultatów pracy uczniów na plakatach.
- Tworzenie wizualnych podsumowań.
Monitorowanie
- Sprawdzanie zrozumienia materiału przez uczniów.
- Pozyskiwanie opinii od uczniów o nauczaniu.
- Przeprowadzanie ankiet i ewaluacji.
Dyskusje
- Angażowanie uczniów w wartościowe dyskusje.
- Zadawanie prowokujących do myślenia pytań związanych z tematem.
- Zadawanie pytań otwartych, unikanie pytań zamkniętych z jedną słuszną odpowiedzią.
- Pozyskiwanie odpowiedzi na pytania od par lub małych grup.
Aktywne uczestnictwo
- Zbieranie opinii od wszystkich uczniów.
- Stosowanie głosowania.
- Zachęcanie uczniów milczących do zabrania głosu.
- Stosowania techniki „burzy mózgów”.
Korzystałam tu ze wskazówek Thomasa Kramera, ale pewnie można byłoby znaleźć jeszcze inne wskazówki do wykorzystania umiejętności trenerskich podczas lekcji dla uczniów. Proszę się podzielić!
Notka o autorce: Danuta Sterna jest byłą nauczycielką matematyki i dyrektorką szkoły, ekspertką oceniania kształtującego. Współpracowała z Centrum Edukacji Obywatelskiej tworząc programy szkoleń i kursów. Jest autorką książek i publikacji dla nauczycieli, propaguje ocenianie kształtujące w polskich szkołach, prowadzi też swoją stronę: OK nauczanie.
