Multimedia w edukacji (1)

Nie powinno zatem dziwić, że procesy percepcyjne zachodzą u młodych ludzi w sposób odmienny od tego, który charakteryzuje pokolenie cyfrowych imigrantów (digital immigrants). Digial natives w sposób naturalny i intuicyjny poruszają się w środowisku mediów elektronicznych. Przyzwyczajeni są wielokanałowości przekazu, natychmiastowej reakcji, możliwości niezwłocznego kontaktu, wolności wyboru kanału przekazu i jego zmiany. Ogromna liczba kanałów telewizyjnych, nieskończone zasoby Internetu musiały również wpłynąć na ukształtowanie się sprawnych metod selekcji informacji, znajdywania poszukiwanych przez odbiorcę przekazów. Co więcej, zjawiska z obszaru Web 2.0 zatarły granicę między nadawcą a odbiorcą przekazu cyfrowego. Każdy uczestnik kultury Web 2.0 jest jej potencjalnym twórcą.

Twórcy raportu Kultura 2.0. Cyfrowe wyzwania przyszłości  podają, że pojęcie Kultura 2.0 nie oznacza kultury Internetu, kultury cyberprzestrzeni czy innych form życia kulturalnego specyficznych dla nowych mediów. Kultura 2.0 to ogół fenomenów rozgrywających się w przestrzeni kulturowej współczesnego społeczeństwa, które określa się takimi pojęciami, jak: społeczeństwo informacyjne, społeczeństwo sieciowe, społeczeństwo wiedzy (Bendyk, Filipiak, Hofmokl, Kulisiewicz, Tarkowski, 2007). W cytowanym raporcie postawione zostaje pytanie, czy polska szkoła jest przygotowana do edukowania uczestników kultury cyfrowej? Odpowiedź zdaje się nasuwać się sama: nie. W dziedzinie edukacji medialnej polskie instytucje edukacyjne są ogromnie zapóźnione w stosunku do krajów zachodnich. Polskie dzieci i młodzież nie są przygotowywane przez szkołę do krytycznego odbioru mediów, a co dopiero mówić o wykorzystywaniu narzędzi (i przeciwstawianiu się wyzwaniom), jakie stawia przed nimi kultura cyfrowa. Obecnie pedagogika medialna zepchnięta jest na margines programu szkolnego – funkcjonuje jako opcjonalna ścieżka międzyprzedmiotowa (Bendyk, Filipiak, Hofmokl, Kulisiewicz, Tarkowski, 2007).

Jakie zatem kompetencje powinny zostać wykształcone zarówno u uczniów (digital natives), jak i u nauczycieli/edukatorów (digital immigrants). Można bowiem wysnuć przypuszczenie, że wykluczenie cyfrowe dotyka zdecydowanie głębiej środowisko nauczycieli, którzy w tej dziedzinie mogliby wejść w zamianą ról i starać się nauczyć świadomego wykorzystywania cyfrowych mediów od swoich uczniów.

Kompetencje w zakresie wykorzystywania mediów cyfrowych nie ogranicza się bynajmniej do prostych działań z polegających na obsłudze komputera czy wyszukiwarki internetowej. W raporcie dotyczącym kultury 2.0 podana jest lista umiejętności, którymi powinien na początku XXI wieku dysponować młody człowiek chcący w pełni uczestniczyć w swojej kulturze. Podstawowe kompetencje opisane w tymże dokumencie to:
Zabawa ─ zdolność do eksperymentowania z własnym otoczeniem jako forma ćwiczenia umiejętności rozwiązywania problemów.
Odgrywanie ról ─ umiejętność przyjmowania alternatywnych tożsamości w celu improwizowania i odkrywania.
Symulacja ─ zdolność do interpretowania i konstruowania dynamicznych modeli procesów świata rzeczywistego.
Zawłaszczanie ─ umiejętność świadomego samplowania i remiksowania treści medialnych.
Wielozadaniowość ─ umiejętność monitorowania własnego środowiska i w miarę potrzeb poświęcania uwagi istotnym detalom.
Dystrybuowane poznanie ─ zdolność do wchodzenia w świadome interakcje z narzędziami rozszerzającymi zdolności mentalne człowieka.
Zbiorowa inteligencja ─ umiejętność osiągania wspólnych celów poprzez wspólne gromadzenie wiedzy i porównywanie informacji z innymi osobami.
Ocenianie ─ umiejętność oceny wiarygodności i rzetelności różnych źródeł informacji.
Nawigacja transmedialna ─ śledzenie historii i informacji przepływających między różnymi platformami medialnymi.
Działanie w sieci ─ zdolność do wyszukiwania, syntetyzowania i rozpowszechniania informacji.
Negocjacje ─ umiejętność przemieszczania się pomiędzy grupami, dostrzegania i respektowania różnych punktów widzenia, oraz zrozumienia alternatywnych zestawów norm i podążania za nimi.