Dobry raport o motywowaniu nauczycieli

Dzielić i rządzić?

Dziel i rządź - mówi stare, powszechnie znane powiedzenie. Obecne stosowany w oświacie dodatek motywacyjny wyraźnie nie motywuje, a raczej służy właśnie tej zasadzie zarządzania zasobami. Dodatek ten dostaje się za coś, tj. za pracę i osiągnięcia minione, nie zaś jako element motywujący. Jest raczej jakąś nagrodą, bo motywator to jest coś, co ma pobudzać, stymulować, zachęcać do wysiłku, do przyszłej i lepszej pracy. Powinien być dawany z myślą o jutrze.

Dzielić czy motywować nauczycieli?

Dzielenie nauczycieli na lepszych i gorszych nie ma sensu, bo niszczy, degeneruje współdziałanie i zachęca do rywalizacji. W praktyce, wyższy dodatek motywacyjny dla wybranych nauczycieli, wbrew opiniom niektórych, nie poprawia jakości pracy nauczycieli i poziomu wyników kształcenia. Raport ww. podważa sens uzależnienia wynagrodzeń uczących od wyników uczniów. Nie dzielić nauczycieli - apeluje także Krystyna Łybacka, była minister edukacji narodowej, w rozmowie z red. Piotrem Skurą (GN 2012/21). Problem więc warto przemyśleć!

Dobry nauczyciel a wyniki?

Dobry nauczyciel osiąga dobre wyniki nauczania - twierdzi wielu, a bardzo dobry - bardzo dobre, czyli wysokie, ale przecież efekty uczenia się uczniów zależą od bardzo wielu czynników. Raport ww. OECD nie wywoła zadowolenia u krytyków obecnego systemu wynagradzania polskich nauczycieli - twierdzi red. P. Skura, bo podważa sens uzależnienia wynagrodzeń uczących od wyników uczniów. Na pytanie „Czy system uzależniający wynagrodzenia nauczycieli od wyników uczniów polepsza jakość nauczania?” - eksperci OECD odpowiadają bowiem jednoznacznie: NIE. Organizacja OECD zrzeszająca 34 wysoko rozwinięte państwa świata odpowiada m.in. za przygotowanie badań PISA.

Doświadczenia ekspertów OECD

„Doświadczenia PISA dawno pokazały, że wysoko wydajne systemy edukacyjne często płacą nauczycielom więcej” – podkreślają eksperci PISA w swoim raporcie. Przyznają, że trudna sytuacja budżetowa wielu krajów nie pozwala odpowiednio wynagradzać tej grupy zawodowej. Dlatego coraz częściej pojawiają się pomysły kierowania większych pieniędzy tylko do tych szkół i tych nauczycieli, których uczniowie osiągają najlepsze wyniki”.
Problem więc warto przemyśleć!

Da się zrozumieć problemy nauczycieli?

Dobrze jest rozumieć aktualne i ważne sprawy nauczycieli. Warto dyskutować o istotnych sprawach motywowania nauczycieli. Są to np. tematy:

1. Kto naprawdę i jak motywuje nauczycieli?
2. Jak wykombinować system, który idzie w stronę samomotywowania się nauczyciela?
3. Jak motywują nauczycieli w innych krajach Europy i świata?
4. Jak zmienić nasz motywacyjny dodatek, skoro wątpliwie lub źle motywuje?
5. Czy i dlaczego trzeba zmienić nasz system motywowania nauczycieli?
6. Jak oceniać, premiować, nagradzać nauczycieli, aby było rzetelnie?
7. Czy faktycznie wysokie wynagrodzenie dobrze motywuje do dobrej pracy?

Do refleksji przydadzą się pytania i rady:

1. A jednak wszystkim po równo. (Domeracka B., „SEDNO – MDS” 2010 nr 5, s. 32);
2. Jak motywować...? (Sawiński J. P., „SEDNO – MDS” 2010 nr 10, s. 24-25.
3. Taniej się nie da. Kolejny mit upada! Dodatkowe motywowanie nauczycieli nie pomaga uczniom - wynika z analiz OECD. (Skura P., „GN” 2012 nr 21, s. 4).
4. Nie dzielić nauczycieli. Z Krystyną Łybacką, była minister edukacji narodowej, rozmawia Piotr Skura. (Skura P., „GN” 2012 nr 21, s. 5).
5. Pochwal, doceń, podziękuj. Skuteczne metody pozafinansowej motywacji pracowników. (Więcaszek E., „SEDNO - MDS” 2011 nr 3, s. 12-15).

(Notka o autorze: dr Julian Piotr Sawiński, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie, członek zespołu e-Redakcji Edunews.pl)