Dobrze jest poznać najnowszy Raport OECD - Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, do której też Polska należy. Dotyczy motywowania nauczycieli w różnych krajach. Ciekawe, czy i jakie wywoła reakcje i głosy krytyków obecnego systemu wynagradzania polskich nauczycieli. Podważa sens uzależnienia wynagrodzeń uczących od wyników uczniów. Pewnie otworzy nową dyskusję o motywowaniu nauczycieli.
Dzielić i rządzić?
Dziel i rządź - mówi stare, powszechnie znane powiedzenie. Obecne stosowany w oświacie dodatek motywacyjny wyraźnie nie motywuje, a raczej służy właśnie tej zasadzie zarządzania zasobami. Dodatek ten dostaje się za coś, tj. za pracę i osiągnięcia minione, nie zaś jako element motywujący. Jest raczej jakąś nagrodą, bo motywator to jest coś, co ma pobudzać, stymulować, zachęcać do wysiłku, do przyszłej i lepszej pracy. Powinien być dawany z myślą o jutrze.
Dzielić czy motywować nauczycieli?
Dzielenie nauczycieli na lepszych i gorszych nie ma sensu, bo niszczy, degeneruje współdziałanie i zachęca do rywalizacji. W praktyce, wyższy dodatek motywacyjny dla wybranych nauczycieli, wbrew opiniom niektórych, nie poprawia jakości pracy nauczycieli i poziomu wyników kształcenia. Raport ww. podważa sens uzależnienia wynagrodzeń uczących od wyników uczniów. Nie dzielić nauczycieli - apeluje także Krystyna Łybacka, była minister edukacji narodowej, w rozmowie z red. Piotrem Skurą (GN 2012/21). Problem więc warto przemyśleć!
Dobry nauczyciel a wyniki?
Dobry nauczyciel osiąga dobre wyniki nauczania - twierdzi wielu, a bardzo dobry - bardzo dobre, czyli wysokie, ale przecież efekty uczenia się uczniów zależą od bardzo wielu czynników. Raport ww. OECD nie wywoła zadowolenia u krytyków obecnego systemu wynagradzania polskich nauczycieli - twierdzi red. P. Skura, bo podważa sens uzależnienia wynagrodzeń uczących od wyników uczniów. Na pytanie „Czy system uzależniający wynagrodzenia nauczycieli od wyników uczniów polepsza jakość nauczania?” - eksperci OECD odpowiadają bowiem jednoznacznie: NIE. Organizacja OECD zrzeszająca 34 wysoko rozwinięte państwa świata odpowiada m.in. za przygotowanie badań PISA.
Doświadczenia ekspertów OECD
„Doświadczenia PISA dawno pokazały, że wysoko wydajne systemy edukacyjne często płacą nauczycielom więcej” – podkreślają eksperci PISA w swoim raporcie. Przyznają, że trudna sytuacja budżetowa wielu krajów nie pozwala odpowiednio wynagradzać tej grupy zawodowej. Dlatego coraz częściej pojawiają się pomysły kierowania większych pieniędzy tylko do tych szkół i tych nauczycieli, których uczniowie osiągają najlepsze wyniki”.
Problem więc warto przemyśleć!
Da się zrozumieć problemy nauczycieli?
Dobrze jest rozumieć aktualne i ważne sprawy nauczycieli. Warto dyskutować o istotnych sprawach motywowania nauczycieli. Są to np. tematy:
- Kto naprawdę i jak motywuje nauczycieli?
- Jak wykombinować system, który idzie w stronę samomotywowania się nauczyciela?
- Jak motywują nauczycieli w innych krajach Europy i świata?
- Jak zmienić nasz motywacyjny dodatek, skoro wątpliwie lub źle motywuje?
- Czy i dlaczego trzeba zmienić nasz system motywowania nauczycieli?
- Jak oceniać, premiować, nagradzać nauczycieli, aby było rzetelnie?
- Czy faktycznie wysokie wynagrodzenie dobrze motywuje do dobrej pracy?
Do refleksji przydadzą się pytania i rady:
- A jednak wszystkim po równo. (Domeracka B., „SEDNO – MDS” 2010 nr 5, s. 32);
- Jak motywować...? (Sawiński J. P., „SEDNO – MDS” 2010 nr 10, s. 24-25.
- Taniej się nie da. Kolejny mit upada! Dodatkowe motywowanie nauczycieli nie pomaga uczniom - wynika z analiz OECD. (Skura P., „GN” 2012 nr 21, s. 4).
- Nie dzielić nauczycieli. Z Krystyną Łybacką, była minister edukacji narodowej, rozmawia Piotr Skura. (Skura P., „GN” 2012 nr 21, s. 5).
- Pochwal, doceń, podziękuj. Skuteczne metody pozafinansowej motywacji pracowników. (Więcaszek E., „SEDNO - MDS” 2011 nr 3, s. 12-15).
(Notka o autorze: dr Julian Piotr Sawiński, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie, członek zespołu e-Redakcji Edunews.pl)
