Gdyby ktoś zapytał mnie „Kiedy ostatnio zrobiłaś coś po raz pierwszy?”, bez wahania odpowiedziałabym: „W czwartek 25 sierpnia – prowadziłam webinarium”. Teraz już wiem, że na pewno nie po raz ostatni. W webinarze, przy pomocy nieocenionej w tym zakresie moderatorki Marty Florkiewicz-Borkowskiej, miałam możliwość „opowiadania” o ocenianiu kształtującym a właściwie o wąskim jego wycinku, czyli I strategii oceniania kształtującego. Postanowiłam przyrównać ocenianie kształtujące (OK) do otwartej komunikacji (OK) i taki nadałam tytuł towarzyszącej prezentacji.
Swoje wystąpienie rozpoczęłam od pytania jednokrotnego wyboru, aby uświadomić uczestnikom, że tylko ocenianie będące komunikacją pomiędzy nauczycielem a uczniem może stanowić wsparcie dla ucznia (i nauczyciela) w procesie uczenia się.
Zatem oprócz ogólnie dostępnych definicji oceniania kształtującego pojawiła się kolejna, która jak klamra łączy w całość trzy aspekty: dwustronną postawę otwartości, dialog oraz pozytywne relacje. Następnie przedstawiłam pięć powszechnie znanych strategii oceniania kształtującego, zaczerpniętych z prowadzonego w USA od 2007 r. programu Keeping Learning on Track oraz ich przetransponowane brzmienie w języku szkolnych praktyków OK.
Z uwagi na ograniczony czas trwania webinarium, skupiłam się tylko na trzech ważnych elementach oceniania kształtującego, jakie stanowi trio: cele lekcji, kryteria sukcesu i pytania kluczowe, czyli zestaw, od którego powinno się zacząć projektowanie każdej lekcji.
Po krótkim wprowadzeniu w tematykę celów lekcji, kryteriów sukcesu i pytań kluczowych uczestnicy mieli możliwość zaprojektowania fragmentu własnej lekcji na stworzonym i udostępnionym przeze mnie dokumencie na Dysku Google, wybierając sobie temat, do którego najpierw zapisali cele lekcji, następnie kryteria sukcesu (które zweryfikowały poprawność stworzonych celów) oraz pytanie kluczowe.
Zaangażowanie uczestników w wykonanie tego ćwiczenia przeszło moje najśmielsze oczekiwania, wszystkie przygotowane tabelki zostały szybko „zajęte” przez uczestników i systematycznie wypełniane.
Wypełniona tabelka była później analizowana na podstawie pytań zadanych przez uczestników na czacie.
W kolejnej części webinarium zwróciłam uwagę na podwójną funkcję kryteriów sukcesu, które nierozerwalnie łączą się z celami lekcji lub z zadaniem edukacyjnym.
Żeby pokazać uczestnikom jak wygląda wykonanie zadania przez uczniów w przypadku gdy nie podamy im kryteriów oceny; poprosiłam, aby każdy uczestnik na wspólnej tablicy narysował obrazek kojarzący się z wakacjami, po czym przystąpiłam do oceny rysunków według tylko sobie znanych kryteriów – oceny były różne.
Po chwili uczestnicy wykonali jeszcze raz to samo zadanie, ale po „zdradzeniu” im moich oczekiwań wobec rysunku, czyli podaniu kryteriów określenia sukcesu pracy – wszystkie rysunki były zgodne z kryteriami sukcesu.
Następnie krótko wspomniałam o informacji zwrotnej akcentując, że jest to narzędzie, które powinno mieć dwustronny przepływ: od nauczyciela do ucznia (czteroelementowa struktura) i od ucznia do nauczyciela (mnóstwo sposobów jej pozyskania).
Zdając sobie sprawę, że wprowadzanie do swojej pracy OK wiążę się na początku z poszukiwaniem wszelkich wskazówek, wzorców i inspiracji, przygotowałam dla uczestników kilka materiałów w udostępnionym folderze, które na pewno będą pomocne przy wkraczaniu w świat OK i posłużą jako baza do budowania nowego doświadczenia bądź modyfikowania dotychczasowego tiny.pl/g9vkl.
Oprócz tego zaproponowałam uczestnikom kilka TIKowych narzędzi, które mogą wspierać i uatrakcyjnić stosowanie w swojej pracy OK, szczegółowo omawiając Lino.
Na zakończenie webinarium poprosiłam uczestników za pomocą narzędzia online Todays Meet o informację zwrotną na temat naszego wspólnego wirtualnego spotkania – wszystkie otrzymane wpisy były niezwykle pozytywne, doceniające i wyrażające chęć dalszego mówienia o OK.
Jeszcze raz dziękuję wszystkim uczestnikom za aktywny udział w webinarium, a nieobecnych z różnych przyczyn – zapraszam do obejrzenia nagrania.
Pamiętajmy, że OK to nie tylko ocenianie kształtujące, ale także towarzysząca mu otwarta komunikacja, a jak wiadomo: słowa mają znaczenie.
Prezentacja do webinaru jest dostępna tutaj.
Poniżej zapis całego webinaru:
Uzupełnienie: cytat na slajdzie 5 prezentacji webinaru pochodzi z artykułu "Ocenianie kształtujące - gadżety i triki czy filozofia edukacyjna?", który ukazał się na stronie pspo.edu.pl.
Notka o autorce: Maria Czerwińska jest dyrektorem Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w Nędzy i członkinią grupy Superbelfrzy RP. Niniejszy artykuł ukazał się w blogu Superbelfrów. Licencja CC-BY-SA.
