Zabawa jest fundamentalnym czynnikiem rozwoju każdego dziecka. Poprzez zabawę i ruch najmłodsi uczą się odkrywać i badać świat. Posiada ona wiele walorów, dzięki którym dzieci rozwijają się. Zabawa należy też do ontogenetycznie najwcześniejszych działań człowieka. Jest ona pierwszorzędową aktywnością małego dziecka, dominując jego sposób ekspresji i rozwoju w okresie poniemowlęcym i przedszkolnym.
Zabawa to naturalnie przebiegający proces, wyraz wyzwolenia i niezależności, aktywność podjęta we własnym interesie, z ciekawości, chęci i radości. Aby wykorzystywać zabawy – gry na lekcji, musimy jednak uczyć dzieci, jak się bawić.
W kontekście edukacji wczesnoszkolnej zabawa i jej elementy wykorzystywane na zajęciach mają czemuś służyć. Tworząc taką sytuację na lekcjach musimy mieć konkretny cel np.: utrwalenie materiału, powtórzenie, ćwiczenie nowych umiejętności – doskonalenie. Są zabawy, gdzie będzie dominowało skupienie, cisza, ale też są takie, gdzie żywioł, energia i emocje będą na pierwszym miejscu.
ZABAWA:
Z – zainteresowanie + zaciekawienie = zdobywanie wiedzy
A – aktywność + autonomia = angażowanie
B – bliskość + bezpieczeństwo = budowanie kompetencji oraz brak nudy
A – angażowanie + atmosfera = aktywne uczenie się
W – współpraca + wyobraźnia = wszechstronny rozwój, wiedza
A – angażowanie + adaptacja społeczna = atrakcyjna nauka
Czy jest to łatwe? Oczywiście, że nie. Na podstawie moich obserwacji i rozmów mogę stwierdzić, że nauczyciele często boją się opuścić ławki przed chaosem i oddaniem kontroli lekcji dzieciom. Wielu z nich element zabawy podczas lekcji kojarzy się z pozorną bezcelowością, brakiem stałych norm, reguł czy też zbytnią samowolą bądź nadmierną rywalizacją – jeśli myślimy choćby o pracach w grupie, gdzie wykorzystywany jest element czasu – „kto szybszy”.
W moim wystąpieniu na INSPIR@CJACH WCZESNOSZKOLNYCH 2026 chciałam trochę odczarować zabawę, pokazać, że nie musi być związana z brakiem kontroli, frustracją związaną z rozgardiaszem, bezcelowością oraz rywalizacją, która zamiast łączyć i integrować dzieci staje się źródłem nieporozumień. Zapraszam do obejrzenia:
***
Organizatorami zorganizowanej w dniach 23-24 maja 2026 w Warszawie konferencji INSPIR@CJE WCZESNOSZKOLNE 2026 byli: Edunews.pl, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Wiedzy THINK! oraz Think Global sp. z o.o.
Partnerem merytorycznym była społeczność nauczycieli: Superbelfrzy RP.
Partnerem głównym konferencji był Amazon Polska.
Partnerzy konferencji: Cyfrowy Dialog, Learnetic, MAC Edukacja, Moje Bambino, Nowa Era, Remi, WSiP, WCIES.
Współpraca / wystawcy: STEAM House, FAST Heroes, Kampania "Mamy kota na punkcie mleka".
Notka o autorce: Katarzyna Symeniuk-Boboń jest nauczycielką edukacji wczesnoszkolnej w Szkole Podstawowej nr 3 w Dębnie. Terapeutka, oligofrenopedagog. W swojej pracy z dziećmi wykorzystuje formę zabawy jako nieodzowny element edukacji. Swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami dzieli się z innymi na FB na stronie W Kasi klasie. Należy do społeczności SuperbelfrzyMini.
