Jak rozmawiać o sztucznej inteligencji, danych i platformach cyfrowych bez technicznego żargonu i uproszczeń? „Makroskop. Jak patrzeć na technologie?” to ilustrowany leksykon, który objaśnia 42 pojęcia kształtujące współczesne życie, nie tylko to cyfrowe. Dzięki publikacji młodzież, nauczyciele i edukatorzy zyskują język potrzebny do krytycznej i świadomej rozmowy o technologii.
Technologie informacyjne są częścią codzienności uczniów, ale rozmowa o nich często ogranicza się do obsługi narzędzi, postowania na social mediach czy śledzenia kolejnych technologicznych nowinek. Ten leksykon proponuje poszerzenie perspektywy: pokazuje społeczne, ekonomiczne, kulturowe i środowiskowe uwarunkowania technologii.
Książka może być punktem wyjścia do rozmów o AI, prywatności, danych, ekonomii uwagi i odpowiedzialnym korzystaniu z usług cyfrowych. Pomaga młodym osobom nazywać konkretne zjawiska, oceniać wpływ technologii na codzienne życie czy dostrzegać własną sprawczość. Nauczycielom i edukatorom zapewnia przystępny materiał do dyskusji, który nie wymaga specjalistycznej wiedzy technicznej.
Co znajduje się w książce?
- 42 pojęcia: od komputera i analizy danych po modele językowe czy technofeudalizm;
- teksty przedstawiające technologie jako element szerszego kontekstu: zjawisk, narracji czy światopoglądów;
- ilustracje i infografiki pomagające zrozumieć abstrakcyjne zagadnienia i inspirujące do poszukiwania i tworzenia własnych metafor;
- powiązania między hasłami, które pozwalają dostrzec zależności i powtarzające się mechanizmy;
- technopoetyckie podejście wykorzystujące metafory i ilustracje do stymulowania krytycznej refleksji nad cyfrowym światem.
W Makroskopie znajdziemy też nowe znaczenia pojęć, które wydawałoby się, że już dobrze znamy. Na przykład użytkownik Internetu, który jest tutaj nazwany użytkownix’em. Czy wiecie dlaczego właśnie tak?
Edunews.pl jest Patronem medialnym Makroskopu.
Więcej o tej inicjatywie na stronie:
https://makroskop.robocza.org/.
Notka o publikacji:
Makroskop. Jak patrzeć na technologie?, Ania Cieplak, Piotr Dziadowicz,
Katarzyna Janota, Michał Krzykawski, Kuba Kulesza, Magda Starakiewicz,
Maja Starakiewicz (red.), Cezary Stępkowski i Agnieszka Zgud.
Fundacja Grupa Robocza, 2026. ISBN 978-83-973812-1-6.
