Nie są te umiejętności związane z żadną konkretną dyscypliną i mają zastosowanie w różnych obszarach tematycznych, co czyni je bezcennymi narzędziami do radzenia sobie w sytuacjach nieprzewidywalnych, w których kompetencje przedmiotowe nie wystarczają. A zatem czyni je bezcennymi narzędziami do życia. 

Sporo i często mówi się o konieczności nabycia umiejętności uczenia się, ale... czy w polskiej praktyce edukacyjnej – ideały przekładają się na rzeczywistość? Zadajmy więc kilka pytań:

 

Prawdopodobnie odpowiedź brzmi: 8 X NIE.

To raczej uczniowie muszą się dostosować do stylu uczenia nauczyciela, uczyć się (jakoś!), aby opanować stawiane im wymagania, rozwiązywać samodzielnie własne problemy, metodą prób i błędów, często na chybił-trafił...

Zdaniem wielu edukatorów, moim również, polska szkoła jako miejsce edukacji uczniów, gdzie podstawowym procesem jest uczenie się uczniów – całkowicie ignoruje wiedzę na temat! Jest to sytuacja szczególnie paradoksalna – w „świątyni wiedzy” lekceważy się bazową wiedzę dla funkcjonowania tej instytucji. A jest to wiedza naprawdę ogromna, poparta badaniami naukowymi i literaturą. Jeszcze raz zachęcamy do refleksji nad zdumiewającym ignorowaniem wiedzy na temat uczenia (się) w instytucji, której istotą jest uczenie się (uczniów) i ich nauczanie! Wydaje się, że wiedza na temat jak działa człowiek w tym obszarze – w tej instytucji, powinna być podstawowa - jak fundament. 

Wiemy już na pewno, że każdy człowiek ma swój styl uczenia się, własną strategię uczenia się (która jest w ogromnej mierze uwarunkowana neurologiczną konstrukcją daną przez naturę).  Kiedy mamy szansę rozpoznać własny styl uczenia się i – dalej, uczyć się zgodnie z nim, uczymy się w sposób naturalny, ale też znaczy to: efektywniej, szybciej. Nauka jest wtedy naprawdę przyjemnym doświadczeniem!

Zaledwie ok.  20% uczniów ma profil uczenia się zgodny z tzw. oczekiwanym profilem szkolnym, który gwarantuje odnoszenie sukcesów (czytaj: uzyskiwanie dobrych szkolnych ocen). Wynik ten się zgadza – mniej więcej, z wynikami sprawdzianów po klasie VI i egzaminów gimnazjalnych. Najlepsze wyniki mają uczniowie mający szkolne style uczenia się (którzy tak zostali obdarowani przez naturę). Uczniowie o innych, nie-szkolnych stylach uczenia się częściej doświadczają porażek i załamań edukacyjnych. Warto dodać, że szkolny styl uczenia się jest wspierany przez tradycyjną szkolną metodykę (sposób prowadzenia lekcji i sprawdzania nabytych umiejętności) oraz konstrukcję i treść podręczników szkolnych. Na pierwszy rzut oka – nie jest to sprawiedliwe, a nawet sprzeczne z konstytucją!

Uczenie się jest kompetencją nie tyle przydatną na całe życie, co w ogóle niezbędną. Warto tę kompetencję umieć „rozpakować” i zrozumieć dogłębnie w praktyczny sposób, aby nasze uczenie się było efektywne oraz – najlepiej, względnie proste, łatwe i przyjemne. 

Do nauczenia się czegokolwiek wiodą różne drogi, można się uczyć rozmaitymi metodami dopasowanymi do własnych preferencji. Nie ma jednej skutecznej metody uczenia się – w praktyce jest „szwedzki stół metod”, z którego powinniśmy nauczyć się wybierać to, co nam pasuje i działa i co pasuje i działa u uczniów!